artykuly_eksperckie_ok

USTAWA ROLNA - czy można sprzedać nabytą ziemię?

Art. 2b ust. 1 UKUR mówi o tym, że „nabywca nieruchomości rolnej jest zobowiązany prowadzić gospodarstwo rolne, w skład którego weszła nabyta nieruchomość rolna, przez okres co najmniej 10 lat od dnia nabycia przez niego tej nieruchomości, a w przypadku osoby fizycznej prowadzić to gospodarstwo osobiście”. Definicja gospodarstwa rolnego zawarta jest w art. 2 tej samej ustawy cyt. „należy przez to rozumieć gospodarstwo rolne w rozumieniu Kodeksu cywilnego, w którym powierzchnia nieruchomości rolnej jest nie mniejsza niż 1 ha”.

Natomiast Kodeks cywilny, w art. 55 ust. 3 stwierdza, że:

1_paragraf_xl

Krzysztof Maj, Prezes Rady Izby Notarialnej w Krakowie stwierdza, że cyt. „Obowiązek prowadzenia gospodarstwa rolnego dotyczy nabywcy nieruchomości rolnej, jeżeli już posiada gospodarstwo rolne o obszarze nieruchomości rolnych nie mniejszym niż 1 ha albo powierzchnia nabytej nieruchomości wraz z innymi jego nieruchomościami rolnymi osiągnie tę wartość”.

W senackiej Analizie prawnej przepisów Ustawy o wstrzymaniu sprzedaży nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw zwana dalej Ustawą (druk senacki nr 124), prof. dr hab. Małgorzata Korzycka z Katedry Prawa Rolnego i Systemu Ochrony Żywności Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego stwierdziła, że cyt. ”pozostawienie poza zainteresowaniem ustawodawcy gospodarstw rolnych o powierzchni poniżej 1 ha jest, zdaniem moim, prawidłowe i spójne z wieloma przepisami odnoszącymi się do działalności rolniczej. Ustawodawca przyjął, że wprowadzona reglamentacja obrotu ziemią rolniczą nie może dotyczyć „mikroskopijnych” gospodarstw rolnych, które de facto służyć będą głównie jako miejsce zamieszkania i ewentualnie produkcji dla własnej konsumpcji i rekreacji, zapewne też służyć będą właścicielom mieszkającym na wsi ale pracującym w mieście. Nie ma zatem uzasadnienia ingerencja ustawodawcza w obrót tak małymi gospodarstwami, będącymi w istocie powiększonym o niewielki obszar ziemi gospodarstwem domowym właściciela, który powinien mieć pełną swobodę rozporządzania swoją przydomową własnością.”

Warto dodać, że w praktyce osoba fizyczna nabywająca grunt rolny w okolicy Olsztyna o powierzchni 8000 m2 oraz grunt rolny obok Giżycka o tej samej powierzchni ze względu na odległość (100 km), nie jest w stanie stworzyć zorganizowanej całości gospodarczej mimo, że łącznie posiada 1,6 ha. Nie powstaje w tym przypadku gospodarstwo rolne.

Nie powinny się też martwić osoby fizyczne nabywające nieruchomość o powierzchni powyżej 1 ha, ponieważ tzw. „osobiste prowadzenie” nie oznacza, że można skorzystać z pomocy np. sąsiada, który jest rolnikiem i chętnie utrzyma grunt w kulturze rolnej.

2_traktor_xl

Dodatkowo art. 2b pkt 3 UKUR mówi o tym, że cyt. „Sąd, na wniosek nabywcy nieruchomości rolnej, wyrazi zgodę na dokonanie czynności o których mowa w ust. 2, przed upływem okresu 10 lat od dnia przeniesienia własności tej nieruchomości, jeżeli konieczność jej dokonania wynika z przyczyn losowych, niezależnych od nabywcy”.

Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z 22 czerwca 2017 roku cyt” „Zbycie nieruchomości rolnej przez nabywcę przed upływem okresu przewidzianego w art. 2b ust. 1 (…) osobie bliskiej w rozumieniu art. 2 pkt 6 wymienionej ustawy nie wymaga zgody sądu wydanej na podstawie art. 2b ust. 3 tej ustawy” – to dokładna treść uchwały podjętej przez SN pod koniec zeszłego tygodnia.”. Pojęcie osoby bliskiej jest zdefiniowane w ustawie, są to zstępni, wstępni, rodzeństwo, dzieci rodzeństwa, małżonek, osoby przysposabiające i przysposobione.

Mecenas Maciej Górski w artykule Gazety Prawnej z dnia 26 lipca 2017 twierdzi, że jest możliwość zwolnienia się z 10-letniego obowiązku osobistego prowadzenia gospodarstwa rolnego cyt: „Można się go pozbyć w bardzo prosty sposób, przez dwie czynności prawne: osoba obciążona tym obowiązkiem zbywa nieruchomość (np. w formie darowizny) na rzecz osoby bliskiej, która zwrotnie przenosi ją na pierwotnego właściciela. W ten sposób, po całej operacji, właściciel pozostaje ten sam, ale uciążliwy obowiązek znika”

Źródła:

  1. Gospodarstwo Polska
  2. Ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego z dnia 11.04.2003 r.
  3. Kodeks cywilny z dnia 24.04.1964 r.
  4. senat.gov.pl
  5. Rzeczpospolita/Nieruchomości
  6. Orzeczenie
  7. Gazeta Prawna

 

Piotr Kaniewski